Archive for December, 2006

Markat kane vdekur

(publikuar fillimisht Dhjetor 2006)
…Ka ardhur koha e Simboleve te Pasionit.

Jo, jo, ..mos grisni ende letrat zyrtare qe kane te printuara marken e kompanise suaj.  S’eshte e thene as te hiqni marken qe keni vene ne krye te qendres se biznesit.  Nuk po afrohet apokalizmi i marketingut te sotem, por ka ardhur koha t’i shohim me nje sy tjeter produktet dhe bizneset qe manaxhojme.

Çdo te thote Simbole Pasioni?  Çfare ndryshimi kane keto te fundit nga Markat?  Nga ana vizuale s’ka asnje ndryshim, por menyra si perceptohen eshte krejtesisht e ndryshme.  Simboli i Pasionit eshte evolimi natyral i produktit.
Ne fillim kishte vetem produkte: sepate, mburoje, qyp, etj.  Zhvillimi i njerezimit dhe aftesive artizanale solli krijimin e shenjave dalluese qe tregojne se ku eshte bere produkti.  Keto shenja vihen re qysh ne qeramikat e zbuluara nga koha e Mesopotamise, rreth 3000 vjet me pare.

Evolimi i biznesit dhe globalizimi i koheve tona solli markat.  Keto te fundit permbledhin te gjithe informacionin e nje produkti.  Kur nje shok apo shoqe te thote qe ka blere nje Fiat Panda, ti menjehere e kupton qe behet fjale per nje makine Italiane, te vogel, relativisht te lire, pra nje makine per nje student apo person qe e perdor makinen vetem per transport nga puna/shkolla ne shtepi.. Kur shoku/shoqja te thote qe ka blere nje BMW te tipit M5, menjehere e kupton qe behet fjale per nje makine Gjermane, te shtrenjte dhe te shpejt.  Ndersa Simbolet e Pasionit behen pjese organike e jetes se perditshme te nje komuniteti

Per ta bere me te lehte kete koncept, mendoni fjalen Shqiperi.  Nuk ka Simbol Pasioni me te fuqishem sesa kombi.  Per kombin nje njeri jep jeten.  Por c’eshte kombi?  Nje cope toke qe nuk eshte shume e ndryshme nga ato te vendeve perreth.  Por, ajo qe e ngre fjalen Shqiperi nga nje marke ne nje Simbol Pasioni eshte tradita me te cilen cdonjeri nga ne eshte ushqyer.  Nga prinderit tane kemi mesuar gjuhen, zakonet, doket, eposin, kenget, vajet, historine, prejardhjen dhe cdo gje qe i jep nje kuptim me te thelle per ne markes Shqiperi.

Pothuajse e njejta gje ndodh edhe me produket qe konsumojme.  Me kalimin e kohes, disa produkte behen me te dashura per ne sesa disa te tjera.  Arsyeja: keto produkte behen tradite ne familje. Behen pjese e historise se individit.  Nena ime perdor gjithnje pluhurin lares Tide.  Tashme qe jam larg familjes edhe une perdor te njejtin pluhur lares dhe padyshim qe nuk do ta nderroj ndonjehere.  S’paska detergjente me te mire se Tide?  Edhe mund te kete; dhe te them te drejten ka pasur raste qe njollat ne bluzet e mija kane mbetur pas larjes.    Por per mua figura ne produkt dhe aroma, ne nje menyre, me bejne te ndihem me prane familjes time.  Pra, ne rastin tim, Tide e ka tejkaluar funksionin si pluhur lares dhe ka zene nje vend me te gjere ne jeten time te perditshme.   Nuk ka rendesi nese ky produkt eshte me i shtrenjte apo me cilesi me te dobet se ndonje pluhur lares tjeter; konkurrentit tjeter i mungon elementi “biografik e shiprteror”  qe une e gjej tek Tide.

Ne librin “22 Ligjet e Pandryshueshme te Marketingut,” autoret Ris dhe Traut diskutojne rastin Coca Cola-s kur ndryshoi formulen e pijes freskuese dhe hodhi ne treg nje formule te re me emrin New Coke.  Ne liber tema diskutohet ne aspektin e ligjit te perceptimit te produktit (kapitulli 4) qe eshte aspekt i drejte, por nje arsyje tjeter per deshtimin e ketij produkti eshte sepse iu kundervu konceptit te Simbolit te Pasionit.

Konkretisht: Coca Cola, si produkt ka nje tradite te vjeter.  Ne fillimet e saj, kjo marke reklamohej si ilaç qetesues, keshtu qe nuk eshte çudi kur gjyshet ne Sh.B.A thone “..pi nje Coca Cola dhe do te te sherohet dhimbja e barkut.”  Gjate Luftes se Dyte Boterore, Coca Cola iu shperndahej ushtareve amerikane ne front qe t’i benin keta te fundit te ndiheshin me prane shtepive te tyre, pavaresisht se ndodheshin me mijra kilometra larg, neper ishujt e Paqesorit.  Me mbarimin e luftes, keta ushtare krijuan familje dhe blinin gjithnje Coca Cola, jo thjesht per shijen, por edhe per kujtimet e sidomos ndjenjen e sigurise dhe ngrohtesise qe krijonte per ta ky produkt.  Femijet e tyre vazhduan ta blinin sepse per ta ishte tradite familjare, ashtu sic eshte nje gote vere per dreke per francezet e italianet.

Ne sondazhe te ndryshme qe u bene gjate viteve ’80-te dhe ‘90-te, u pa qe Pepsi kishte shije me te mire se Coca Cola.  Atehere, drejtuesit e Pepsi-t vendosen te krijonin nje produkt te ri me te mire se Pepsi – dhe keshtu nuk moren parasysh konceptin e tradites per te cilin flas me lart.  Rezultati ishte katastrofik!  Ne zyrat e kompanise Coca Cola vinin rreth 8 mije letra ne dite qe kerkonin te rikthehej formula e vjeter.  Fragmenti i  letres se meposhtme e ben me konkrete dallimin ndermjet ketyre dy nocioneve: markes dhe Simbolit te Pasionit.

“E shtrenjta Coca: Ti me ke tradhetuar!  Dolem bashke javen e kaluar, ashtu sic benim gjithmone, dhe kur u puthem e kuptova qe dashuria jone kishte marr fund…  Me kujtohet kur ecnim se bashku neper rruge dhe diskutonim per jeten, dashurine dhe gjithcka te rendesishme…  Me kujtohen netet e veres kur bulzat e ujit rreshqisnin me delikatese ne lekuren tende.  Por javen qe kaloi shijova tradhetine ne buzet e tua;  ti kishe shijen e embel dhe joshese te nje genjeshtre…  Je kthyer ne nje prostitute, e korruptuar nga paraja, …qe mohon idealet e tua!”

Sa do te donim si tregtare te kishim kliente te tille!  Por e rendesishme eshte qe MUND te kemi kliente te tille.  Dikush do te thote: “Mos harro qe Coca Cola ka mbi 100 vjet tradite, kurse produktet tona jane foshnje ne krahasim me te.”   E drejte, por tradita krijohet edhe brenda nje kohe te shkurter. Nena ime ka vetem pak vite qe perdor Tide, por ajo kohe e shkrurter ishte e mjaftueshme qe Tide te behej pjese e jetes sime.  Le te mos harrojme se ka mjaft produkte te tjera qe kane tradite ne Shqiperi.
Rakija e Skraparit:  Qe kur isha i vogel, gjyshi me ulte prane tek shoqeronte mezene e drekes me nje gote Raki Skrapari.  Ky eshte imazh qe nuk do me shlyhet nga mendja sa here te jem duke blere nje shishe raki.

Vere Riesling e Kantines se Durresit:  ..pavaresisht se çfare mendoni tani per kete produkt, une e shoqeroj gjithnje  imazhin e saj me drekat e darkat e rendesishme ne shtepi kur ishim te vegjel e shishja ndodhej ne tryeze.  Per ne femijet, kjo shishe tregonte se ajo mbremje do te ishte e vecante. Ndersa tani eshte si nje porte qe te shpie drejt kujtimeve te femijerise.

Keto jane imazhe—pluhuri lares, rakia e gjyshit e vera Reisling mbi tryeze – qe nuk ka produkt te m’i fshije nga kujtesa.  Por gjithashtu jane edhe portat e mbyllura ne mendjen time e qe nje fushate e zgjuar marketingu do te dije t’i hape.

No Comment: Reklame per perde dushi MOMAX.

Reklame per Perde dushi MomaX

Vizioni Futurist: Makinat e se ardhmes

Mjetet e transportit kane qene gjithnje nga produktet me largepamese. Vitet 60 jane te njohura per fazen e konceptimit te makinave futuriste. Nese kujtoni se ajo faze vdiq me ate dekade, ju ftoj te shihni “Reinastella” — prototipin e firmes Renault te nje makine ne vitin 2328.

Nga pamja e jashtme, duket si nje disk flutures me kupole xhami. Nuk ka timon, por nje platforme elektronike dritash e butonesh. Sediljet jane ne formen e nje dysheku qe vjen perreth pjeses se brendshme te makines ..pra pak a shume si pjesa e brendshme e nje limuzine. Sidoqofte, ajo qe eshte me intrigantja, eshte qe makina nuk ka rrota, por ka mormite. Mos ndoshta Read more »

Marka “une”

Para disa ditesh, mu be pyetja: “Sikur te ishe nje produkt, dhe une te isha bleresja, si do e reklamoje veten?”

Nuk i vura shume rendesi pyetjes, ne fakt e mora me te qeshur, dhe dhash nje pergjigjje sa per te kaluar rradhen. Sidoqofte, tani qe po e mendoj me thelle, kjo eshte nje pyetje e vlefshme per secilin/en nga ne. Ne fund te fundit, emrat tona nuk jane gje tjeter vec marka. Disa nga keto marka jane me te famshme se te tjerat, si per shembull Read more »

Operacioni “Desert Santa” (PR Amerikan = – infinit)

Miqte tane tek Peshku Pa Uje na vune ne dukje qe The Onion eshte parodi!  Si rrjedhim ketu ke konsumerizem 101 vendosem t’i rrijme larg politikes (qe s’e kuptojme mire) e te perqendrohemi tek marketingu (qe e bejm me qejf.)  …sidoqofte, artikulli vijon posht.

Tek gazeta Amerikane “The Onion” artikulli kryesor i para disa diteve ishte “Amerikanet sjellin Krishtlindjet me dhune ne Irak.

Drejtuesit e operacionit Iraqi Freedom kane vendosur te sjellin shpirtin e Krishtlindjeve kudo ne Irak. Kane hapur pika rekrutimi per te punesuar vendas qe te rrine ne ane te rrugeve duke i rene kembanave. Kane vene zbukurime kudo (shiko njeriun prej bore ne fotografi.) Madje nga kjo fotografi duket se po e dergojne njerin me dhune ti tregoj deshirat plakut te vitit te ri.

Ajo qe me cudit eshte se pas Read more »

Fushata interesante e Starbucks per Vitin e Ri

Njerezit kthejn kokat te habitur. Bejne me shenja! ..fishkellejne e mundohen te ndalojne makinen.

“Zonje, ke harruar kafene siper makines!”

Pas pak e kuptojne qe ne fakt gota eshte e njitur ne tavanin e makines, dhe jane bere pjese e fushates se marketingut te Starbucks. Jo vetem qe publiku sheh produktin, por ne te njejten kohe i perkushtohet reklames duke gjemuar nga pas makinen, ose duke reaguar ne nje menyre apo nje tjeter. Eshte e qarte qe dicka e tille nuk do te harrohet lehte, bile do te behet pjese e bisedave ne tavolinat festive te vitit te ri.

Fushata u krijua nga agjensia Creature ne Seattle (Washington, USA.)

Jemi kurjoz te dijme se c’mendoni per kete lloje reklamimi?

Gezuar festat e Konsumerizmit (…edhe vitin e ri!)

Se pari, na falni per rrallimin e artikujve.  Edhe ne si te gjith ju kete vit kemi qene te zene me zenie rrallash, kerkime te pafundeta ne internet e telefonata per te gjetur dhuratat qe do u dergojme njerezve qe duam.

Shyqyr zotit, kete vit, ndryshe nga vitet e tjera, nuk kam detyren e bezdisshme te blerjes se dritave, kabllove e prizave qe duhen per te rrethuar shtepine me sa me shume drita qe te jete e mundur qe e gjithe lagjia te kete zili shtepine tone (…sigurisht jo faturen e dritave, vetem ndricimin shumengjyresh.)

Krishtlindjet dhe Viti i Ri jane disa nga festat me fitimprurese per bizneset.  Planifikimet e produkteve dhe shitjeve fillojne mese nje vit me pare.  Sidoqofte, me posht po vendos disa nga statistikat e Censusit te SHBA mbi shpenzimet gjate kesaj periudhe ne vitin 2006:

31 miliard $ – vlera e shpenzimeve per Krishtlindjet ne vitin 2006

20 miliard – numeri i pakove dhe zarfave qe sherbimet postale Amerikane presin te shperndajne per vitin e ri 2007.

19 miliard $ – vlera e blerjeve nepermjet internetit gjate vitit te ri 2006

485 milion $ – harxhuar vetem per blerjen e pemeve te vitit te ri

3.2 miliard $ – kosto e lodrave te prodhuara per shitje gjate vitit te ri

Sidoqofte, ne listat e dhuratave, mos harroni te na shtoni edhe ne ketu tek k101.  …shpirt kemi edhe ne.

Gezuar!! Ju urojme fat, lumturi, …dhe pare!

Stafi i Konsumerizem 101

Shqiperi: Merr shembull nga Armenia!

Tek Konsumerizem 101 e kemi diskutuar shpesh temen e reklamimit te markes Shqiperi, sidoqofte, ka aq shume mundesi saqe shpesh here na duket cudi qe nuk po behet aq shume sa c’duhet per ta reklamuar.

Para disa kohesh, ne nje restorant ketu ne Paris, vura re disa kartolina falas qe ne figure kishin foton ne te majte dhe disa shenime te tjera rreth te njejtes teme: “Armenie mon amie” (Armeni mikja ime.) I lexova me kurreshtje dhe vura re qe kartolinat ishin pjese e nje programi miqesor midis Frances dhe Armenise, ne te cilin te dy vendet do te shkembenin informacion kulturor rreth njeri-tjetrit.

Ky program ishte nje iniciative e presidentit te Armenise, Read more »

Produktet greke, pse nuk jane ne Shqip?

Televizioni Shqiptar eshte mbushur me reklama produktesh greke, qe nga kripa e deri tek pluhurat lares.  Cuditerisht, paketimet e ketyre produkteve jane ne greqisht.  Pa marr parasysh faktin qe produkti i shitet nje popullate qe nuk ka greqishten gjuhen e saj; produktet qe nuk kane gjuhen shqipe mund te jene te rrezikshme Read more »

TV Klan…Turp i televizjonit Shqiptar.

Rastesisht po shikoja TV Klan dhe me ngelen syte ke nje emisjon qe quhej Zone e Lire, e drejtuar nga Arjan Cani.

Deri ketu asgje e jashtezakoneshme, por me shume e shikoja dhe me shume me vinin ne mendje disa imazhe Deja Vu…kur u kujtova….ky emisjon ishte nje COPY PASTE identik ne detajet me te vogla dhe te pa imagjinushme te nje emisjoni Francez qe quhej “Tout le monde en parle” (gjithe bota e flet/ose e ze ne goje)

Kam ngelur apsolutisht e habitur, te pakten te kishte qene ndonje gje e te njejtes cilesi, apo version me i mire hajde de, por sinqerisht ishte nje kopje e keqe, nje zhgenjim total.

Duke filluar, nga veshja e prezantusit, nga xhestet, nga dekori ose deri ke shprehjet per promovim dhe deri ke temat e intervistave per te ftuarit (per te mos permendur lojen muzikore ne fund te emisjonit qe Read more »

« Older Entries

Rreth konsumerizem.com

konsumerizem.com eshte blog qe diskuton kryesisht tema rreth marketingut dhe sjelljes se konsumatorit. Artikujt (c) Gjergj Dollani.