Archive for October, 2010

Rrofsh CNN per budallepsjen e masave!

Nuk mund te rrij pa thene dicka kur me vrasin syte shkrimet me idjoteske qe “shiten” si lajmet me te rendesishme te momentit.  Ozzy eshte Neandertal?! Rrofsh CNN (printscreen siper)!!  Ne nje moment kur pas 3 ditesh do jete nje nga zgjedhjet elektorale me te rendesishme te dekades ne USA, ne vend qe te mireinformohet publiku per gjera qe vertet ndikojne ne jeten tona, faqet e gazetave mbushen me pseudo-lajme “pop.”

Reklama e re e Barbie mundohet te frymezoje femrat

Pavaresisht se u be nja 2.3 vjet qe nuk luaj me me kukullat Barbie (ndosha 2.5 vjet, s’e mbaj mend mire) ,  vazhdoj te ndjek zhvillimet me kete produkt 50-vjecar nga kompania Matell.  Ajo qe me duket interesante, eshte menyra se si Matell vazhdimisht mundohet te inovoj produktin duke krijuar nje lidhje emocionale midis nje kukulle plastike dhe aspiratave te femrave.   Ketu fillon edhe ironia per mua, tek “lidhja emocionale” me materialin plastik.

Reklama me poshte u sugjestionon femrave te behen cfare te duan, te aspirojne dhe inspirohen nga femra te tjera qe kane arritur te behen pilote, inxhiniere, balerina ..etj.

Reklama ka disa qellime:
1) Te shesi 1001 versionet e Barbie (qe nga Barbie shtepijake ..deri tek Barbie minatore)
2) Te krijoj pershtypjen tek prinderit qe Barbie eshte model i mire per vajzat e tyre te vogla (sidomos ajo me minifund dhe cizme te gjata qe vjen e kompletuar bashk me shtyllen dhe cigaren ne dore ..nejse, po devijoj nga tema.)

Si prind (..i ardhshem) nqs dua te frymezoj femijen time te behet dicka, do e bej nepermjet librave dhe personave reale qe vertet frymezojne me arritjet e tyre.  Nje cope plastike $5 nuk mund te behet kurre modeli perfekt, pavaresisht sa miljona dollare harxhon kompania ne reklama per t’ia arritur ketij qellimi.

Brandimi i semundjeve per te shitur ilace

Ne qofte se do te kuptosh menyren se si marketohen ilacet sot, hidhi nje sy librit “Propaganda,” botuar me 1928-ten nga Edward Bernays, babai i PR-it modern.

Per Bernays, relatat publike (PR) nuk kishte te bente shume me shitjen e dickaje, por me krijimin e nje situate qe te kerkon te blesh dicka.  Kur ky i fundit shiste piano per firmen Mozart, per shembull, nuk harxhonte kohen duke reklamuar neper gazeta.  Perkundrazi, Bernays bindte gazetaret te shkruanin artikuj rreth nje trendi te ri: Njerezit e sofistikuar kane filluar te caktojne nje dhome te vecante ne shtepine e tyre si dhoma e muzikes.  Ne momentin qe bleresi ne fjale cakton nje dhome ne shtepine e tij si “dhoma e muzikes”, eshte natyrale qe do kete nevoje per nje piano.  Dhe kjo do i duket si idej e vet.

Ashtu sic Bernays shiste piano rreth 100 vjet me pare, marketeret farmaceutik shesin ilace duke shitur fillimisht semundjet qe kurohen nga keto ilace.  Ne fakt, shprehja e momentit eshte “brandimi i semundjes.”

Te brandosh nje semundje, do te thote qe te ndryshosh opinionin publik ne menyre qe te behet semundja sa me e pranueshme apo normale nga publiku.   Paniku akut, semundja e acidit ne stomak, probleme me seksin, sindroma e mizave ne kembe, bipolariteti, fshikeza hiperaktive, madje edhe depresioni klinik; te gjitha keto kondita shiheshin si probleme te rralla para se marketingu ti brandonte.

Ne momentin qe nje semundje behet e pranueshme nga publiku, nuk eshte me e nevojshme te bindesh njerezit te blejne ilace per te kuruar konditen.    Ne fakt, njerezit do fillojne te mendojne se kane nevoje per ilacin ne fjale.

Brandimi I semundjeve funksionon shkelqyshem ne dy raste te ndryshme.  I pari eshte rasti I “turpit”.    Per shembull, kur kompania Pharmacia hodhi ne treg ilacin Detrol ne fund te viteve 1990, ky ilac ndihmonte ne parandalimin e urinimit te pakontrolluar.  “Pacientet” e kishin te veshtire ti thonin doktorit qe urinonin neper pantallona nga qe u vinte turp.

Pharmacia e ribrandoi konditen duke e quajtur “fshikeza hiperaktive.”  Nese kondita fillimisht sugjestiononte qe vetem te moshuarit kane problemin ne fjale, ribrandimi I ri e ben publikun te mendoj qe kjo eshte simptome qe ndodh ne te gjitha moshat.    Per t’u diagnostikuar me “fshikez hiperaktive” mjafton ti thuash doktorit qe shkon ne banjo shpesh.

Zevendes Presidenti i Pharmacia, Neil Wolf, e shpjegoi strategjine e ribrandimit ne nje prezantim ne 2002 te titulluar “Pozicionimi i Detrolit: Krijimi i nje Semundje”.  Me shpikjen e semundjes “fshikeza hiperaktive”, Pharmacia krijoji nje treg prej 21 miljon pacientesh te mundshem.

Kandidate te mire per ribrandim, jane ato kondita ku eshte e mundshme te bindesh nje mori njerezish se jane duke vuajtuar, dhe nuk jane te vetem.  Per shembull, me 1999, FDA (Administrata e Ushqimit dhe Ilaceve) aprovoi anti-depresantin Paxil per te kuruar semundjen e “Social Anxiety Disorder” (panikut ne situata sociale) ..ose sic njihej me pare “te qenurit i turpshem.”

Ne menyre qe te bindnin njerezit e turpshem qe vuanin nga nje kondite qe ka nevoj per kurim, GlaxoSmithKline, prodhuesi I Paxil, punesoi firmen e PR, Cohn & Wolfe.   Cohn& Wolfe krijoi nje fushate te quajtur “Imagjino sikur te kesh alergji ndaj njerezve” e cila ishte sponsorizuar nga nje grup i quajtur “Social Anxiety Disorder Coalition.”

Glaxo gjithashtu punesoi figura te famshme ku i paguante te permendnin ne intervista te ndryshme per problemin qe kishin me “social anxiety disorder.”  Gjithashtu, kompania ne fjale rekrutoi psikologe akademike dhe I dergoi ne 25 tregjet me te medha ne Amerike te jepnin fjalime mbi temen e “social anxiety disorder.”

Rezultatet ishin te paimagjinueshme.  Gjate 2 vjeteve te pare te Paxilit ne treg, nje kerkim me media jepte vetem 50 rezultate ose referenca rreth termit “social anxiety disorder.”   Nje kerkim pas fushates rezultonte ne miljarda referenca.

Brenda 2 vjetesh, Paxili renditej ne 7 ilacet me fitimprurese, dhe Cohn & Wolfe fituan cmim si fushata me e mire PR e vitit 1999.  Sot, “Social Anxiety Disorder” renditet ne vend te 3-te si semundja mendore me e perhapur ne bote.

Sigurisht, eshte e veshtire te brandosh nje semundje pa ndihmen e mjekeve.  Prandaj edhe kompanite rekrutojne mjek te ndryshem te flasin apo te shkruajne rreth semundjeve qe duan te prezantojne ne treg.   Gjithashtu, nese mjeket ne fjale pak a shume mendojne se semundja mund te jete e rrezikshme, kjo ndihmon ne kredibilitetin e mesazhit.

Kur AstraZeneca hodhi ne treg Prilosec (dhe me pas Nexium) per djegije stomaku, per shembull, e ripozicionoi djegijen e stomakut si “semundja e refluksit gastrointestinal” ose GERD (sic njihet ne anglisht). Dhe ne te njejten kohe, financoi kerkime shkencore qe te tregonin konsekuencat shkaterruese qe ka kjo “semundje” nese nuk e parandalon.

Sikur te ishin ilacet te pademshme, brandimi I semundjeve nuk do ishte problematik.  Por nuk ka ilace qe nuk shkaktojne deme.  Per shembull, Detrol shkakton humbje memorje ne te moshuar.  Paxil te ben  te varur ndaj ketij ilaci.  Gjithashtu vjen me nje shenim qe shkruan se shkakton vetvrasje tek femijet dhe adoleshentet.  Cdo ilac vjen me komplikime, qe fushatat e brandimit i fshehin.

Artikulli i mesiperm eshte shkruar nga Dr. Carl Elliot MD.   Perkthimin nga anglishtja e bera direkt, keshtu qe mos me shani per gabime gramatikore e drejtshkrimore.

Gjergji

Reklame: Beeejoome t’pjekmee

Per ata qe jetojne ne USA dhe i ka marr malli per ate robin e lagjes qe bredh neper rruge duke therritur “Beeeejooomeee t’pjeeekmeee,”  produkti i meposhtem do ju zgjoj mallin e kaushave 10 lekshe (qe tani jane bere 200 lekshe ..me t’vjetra).

Sa here i shijoj, m’kujtohet Biu (entrepreneur-i i lagjes)  ul karshi furrneles me i tenxhere t’madhe duke perzi bajamet.

Ligji: Mbrojtje “e vecante” per bizneset e huaja.

Lexova rastesisht nje artikull te dates 16 Shtator tek Shekulli rreth nje ligji te ri qe po debatohet ne kuvend rreth incentivave per te nxitur investimet e huaja ne Shqiperi.   Sipas projektligjit:

…mbrojtje të posaçme shtetërore të përfitojnë të gjitha ato investime e huaja që kanë një vlerë më të madhe se 10 milionë euro.

Me-i-llaf, ne qofte se nje biznes i huaj (me vlere me te madhe se 10 miljon euro) eshte ne proces gjyqesor ne Shqiperi, dhe çështje shkon në gjykatë;  investitori huaj që ka marrë statusin e mbrojtjes së posaçme shtetërore zëvendësohet nga zyra e avokaturës së shtetit.

Me-i-llaf-tjeter, shteti merr persiper “mbrojtjen e posacme” (nepermjet organeve “te posacme” te paidentifikuara ..dhe strukturave “te posacme” te paidentifikuara ..per arsyje “te posacme” te paidentifikuara) te biznesit te huaj.

Me-i-llaf-tjeter-tjeter, biznesi i vogel vendas (qe puneson pjesen me te madhe te popullit), po pati nevoj per mbrojtje ligjore, t’paraqitet tek avokati i lagjes.

Shtrohet pyetja: Si do e nxisi investimin e huaj nje ligj i tille?  Dhe me e rendesishme; cfare investimi te huaj nxit nje ligj i tille?!  Pavaresisht se s’ja thek mire nga ekonomija, kam lexu me nja 2-3 vende qe investimi i huaj nxitet me mjete te tilla si:

– ulja e tarifave
– ulja e tatimeve me afate te caktuara
– lehtesimi administrativ i marrjes se licensave te duhura
– …etj

Ndersa nje ligj si ky qe po propozohet ndjell vetem korrupsjon, interesa te vecanta, biznese te pista (ketu e kam fjalen edhe per kompani te dyshmta me lidhje te dyshimta, por edhe per ato lloj biznesesh qe krijojne ndotje ambjenti).  Nejse, …po e nderpres me kaq se filloi Big Brother.

A eshte mbi-ekspozuar Roger Federer? (video)

Para nja 3 muajsh, Roger Federer me ne fund firmos nje kontrate me kompanine e cokollates Lindt per t’u bere zedhenesi i kompanise.  Meqe te dy jane nga Zvicera dhe Federer eshte teper i apasionuar pas kesaj cokollate, u duk e arsyeshme qe te dy te bashkepunonin.

Mirepo, si me cdo lloj mbeshtetje produkti nga njerez te famshem, sa me shume ekspozohen figurat publike, aq me shume u bie vlera persa i perket aftesive per t’u bere te besueshem per konsumatoret.    A eshte mbi-ekspozuar Federer?

Federer – Lindt

Federer – Reklame per Nike

Federer – Reklame per Netjets

Federer – Reklame per ESPN

Federer – Reklame per Rolex

Federer – Reklame per Gillette

Federer – Reklame per Wilson

Rreth konsumerizem.com

konsumerizem.com eshte blog qe diskuton kryesisht tema rreth marketingut dhe sjelljes se konsumatorit. Artikujt (c) Gjergj Dollani.