Nga Konsumimi ne Komsumim!

November 22nd, 2010 • Brandim, Reklamim, Shitje, Social Media

American Express cdo vit ben nje studim te tregut dhe trendeve te konsumatoreve.  Kete vit, studimi nxorri ne pah disa trende te reja shpenzimi ku nder te cilave me beri pershtypje ajo qe ata cilesonin si “komsumim.

Komsumimi eshte ajo cka studimi quan shpenzim me komunitet.  Nese me pare procesi blerjes behej ne pergjithesi ne menyre individuale, tashme, shpenzimi behet ne grup.  Konsumatoret bashkohen ne komunitete konkrete apo virtuale dhe ulin cmimin e nje produkti duke fituar ekonomine e shkalles.  Sa me i madh komuniteti qe krijohet rreth nje produkti apo nje marke, aq me e lire vlera e mallit.   Shembuj te tille jane Groupon ose Gilt.

Gilt cdo dite nxjerr nje produkt apo sherbim ne plan te pare.  Sa me shume njerez te jene te interesuar ndaj produktit, aq me shume ulet cmimi i produktit.  Pra konsumatori perfiton duke perhapur llafin qe te sjell sa me shume njerez te interesuar ne produktin.  Ndersa kompania perfiton nga “word-of-mouth” (llafi i gojes) qe perhapet nga “komunitetet” qe krijohen rreth produktit apo sherbimit.

Nese me pare, blerja e produkteve behej privatisht.  Tashme nepermjet internetit dhe rrjeteve sociale, kompanite kane mundesi te integrojne blerjen edhe ne rrjetet tona sociale.   Keshtu, “miqte” tane ne rrjete sociale e shikojne menjehere se cfare produktesh po blejme.  Ne kete menyre, pa dashur ndikojme ne perceptimet e miqve ne rrjetet tona dhe forcojme impulsivitetin qe shpesh shtyn blerjen online.

Facebook messenger

November 16th, 2010 • Marketing, Social Media

Video e mesiperme eshte nje prezantim i shkurter rreth produktit te ri qe Facebook sapo hodhi ne treg:  Facebook Messenger.    Qellimi kryesor eshte te zgjeroj rrjetin e komunikimit qe behet brenda Facebook, duke perfshire ketu edhe lidhjet qe kane perdoruesit e Facebook me ata jashte rrjetit te Facebook-ut.  Sidoqofte, besoj se nje arsyje tjeter eshte edhe per te evituar varjen nga sherbimet e email si gmail, yahoo, hotmail ..etj per te gjetur perdorues te ri.

Para disa ditesh Google njoftoi se nuk do te lejonte me sherbime si facebook.com te hyjne ne adresat e gmail dhe te minojne per perdorues gmaili.  Ketu e kane fjalen per sherbimin qe ofron Facebook ku u jep adresen e emailit dhe fjalkalimin, dhe Facebook te tregon nje liste te njerezve qe ke ne gmail te cilet kane facebook.

Duke i detyruar perdoruesit e Facebookut qe te komunikojne edhe me boten e jashtme nepermjet nje adrese te tipit @facebook.com (pavaresisht se nuk eshte email), facebook nuk ka me nevoj te kerkoj fjalekalime per gmail.com e hotmail.com sepse tashme adresat u vijne vet nepermjet komunikimeve qe bejn perdoruesit.

Interesant eshte edhe fakti qe po e bejne me ftesa.  Kjo menyre hedhje produkti ne treg eshte rast tipik i nxitjes se perdoruesve ta kerkojne produktin, dhe jo produkti te kerkoj te gjej perdorues.  Gjithashtu evitojne gabimin e madh qe beri Google me Buzz ku ua dha perdoruesve te gmail me detyrim.

Promocion me skonto apo me probabilitet?

November 13th, 2010 • 2 comments Shitje, Sjellje Konsumatori

Dan Ariely, autori i librit “Predictably Irrational” (qe ju a rekomandoj nese jeni te interesuar ne ekonomine sociale), kishte nje artikull ne blogun e tij ku po bente studime per te pare nese shitjet e nje produkti do te jene me te larta nese jepet me 10% skonto, apo nese konsumatori do te kete 10% shanc per ta marre produktin falas?!

Pra, ose do i ulesh cmimin 10% produktit per cdo konsumator, ose do mbash cmimin origjinal por do i besh te ditur konsumatorit qe 1 ne cdo 10 bleres do te kete shancin (probabilitetin statistikor) per ta marre produktin falas.  Ne nje menyre e kthen skonton ne nje “loje fati.”   Sipas vezhgimeve ne laborator, “loja e fatit” po jep rezultate me te larta, por ky eksperiment nuk eshte provuar ne treg ku ndikojne edhe faktore te tjere.

Ky studim me duket teper interesant dhe them se ne nje te ardhme te shkurter do shohim biznese qe do perdorin kete menyre nxitje te konsumatorit per te blere.   Te kisha nje biznes shitje me pakice do ta ekzekutoja menjehere nje promocion cmimi te tille.

Social Media nuk eshte dhe aq e rendesishme!

November 12th, 2010 • 7 comments Marketing, Social Media

Keto 3 ditet e shkuara, drejtori i pergjithshem i Social Media per kompanine, erdhi nga Zvicera per te na bere prezantime se sa i rendesishem eshte ky kanal marketingu per kompanine dhe zhvillimin e saj.   Pavaresisht se kam kohe qe blogoj tek konsumerizem.com apo qe marr pjese ne Facebook (ne Twitter jam relativisht i ri), them se Social Media dhe impakti qe ka ndaj nje marke apo kompanie eshte teper i egzagjeruar.   Statistika dhe sondazhe ka sa te duash mbi efikasitetin e ketij mediumi te ri, por personalisht nuk u besoj shume sondazheve (ndoshta ngaqe eshte kollaj te drejtosh statistikat te te japin rezultatin qe kerkon).

Lexova nje artikull teper interesant ne nje blog i cili fliste per iPhone 4 dhe problemet qe pati me antenen.   Problemi u diskutua gjere e gjate neper Twitter e neper Facebook, madje Apple u hodh edhe ne gjygj per neglizhence ne prodhim.  Por me rendesishmja per t’u vene ne dukje eshte fakti qe asnjera nga keto nuk i dha shkas Apple te reagoj.  Pavaresisht nga komentet negative ne sferen e Social Media, iPhone 4 vazhdonte thyente rekord pas rekordi shitjesh.  Ne fakt, katalisti qe e detyroj Apple t’u ofroj konsumatoreve kllefe falas per iPhone 4 ishte raporti negativ qe mori nga Consumer Reports (nje reviste e permuajshme qe jep analiza mbi produkte apo sherbime te ndryshme).   Pra nuk ishte Social Media ajo qe detyroi Apple te bente dicka per problemin me antenen, por ishte reagimi i nje marke tjeter — Consumer Reports — qe vleresohet shume nga konsumatori Amerikan.

E vura kete shembull ne dukje sepse shpesh here degjoj dhe lexoj qe cfare ndodh ne Social Media ndikon ne marken tende, dhe nese konsumatoret flasin keq per marken tende ne Social Media, atehere ke marre fund!  Une them qe ky konkluzion nuk eshte aspak i vertet.  Konsumatoret kane folur me njeri-tjetrin per markat apo produktet per sa kohe qe historikisht kemi pasur produkte e marka.  Social Media eshte thjesht nje kanal tjeter komunikimi.  Strategjite e marketingut nuk duhet te ndertohen rreth Social Media, por rreth eksperiences qe ka konsumatori me produktin/marken.    Nese konsumatori ka eksperience te mire me marken/produktin, komentet negative qe do te has ne Social Media do mbeten thjeshte zhurme.

Kur i nderruam receten njerit prej produkteve tona ikonike, te them te drejten isha i sigurt qe do humbisnim 50% te klienteve me ndryshimin qe bem.  Ankesa pati (me vokalet ishin ne Facebook) rreth ndryshimit.  Cuditerisht, ankesat nuk perbenin as 1% te konsumatoreve qe blen produktin gjate kesaj periudhe.   Ne fakt, shitjet vazhdojne e rriten me mbi 34%.  Pra komentet negative ne Social Media pothuajse nuk po perfillen nga konsumatoret e zakonshem.  Them se arsyeja per kete eshte fakti qe marka eshte aq e njohur dhe e besuar saqe nuk jane  opinionet e disa konsumatoreve te pakenaqur por tradita dhe historiku i markes qe ndikojne me shume.

Pra ajo qe eshte e rendesishme nuk eshte strategjia qe duhet te perdoresh per Social Media por strategjia qe duhet te kesh rreth markes tende.  Nese nderton nje marke te fuqishme, Social Media per ty do te mbetet vetem nje taktike dhe jo strategji.

Nuk po them qe Social Media duhet te injorohet dhe harrohet.  Perkundrazi, marka duhet te jete aty ku jane edhe konsumatoret.  Nese nje pjese e mire e konsumatoreve te tu jane ne Facebook apo Twitter, edhe ti duhet te jesh aty.  Per shembull me pelqen kur shikoj sa aktiv eshte programi “Klubi i Mengjesit” (Club FM) ne Facebook.    Nje pjese e mire e degjuesve dhe demografise qe synojne jane ne Facebook, prandaj edhe eshte e rendesishme per programin te jene aty.  Besoj se kjo i ka ndihmuar te krijojne nje klientele besnike.  Por nese klientela juaj nuk eshte ne Social Media, ose i perkasin nje sociografie ku kompjuteri eshte jo-ekzistent, atehere duhet te pyesesh veten nese ja vlen te harxhosh parate per te pasur nje faqje interneti apo jo.

Gjergj Dollani
konsumerizem.com

Nje smartphone qe te na shpetoje nga smartphonet

November 8th, 2010 • 1 comment Brandim, Marketing

Me se fundi Microsoft-i (per here te dyte) iu fut furishem tregut te smartphone-ve me celularin e ri “Windows Phone 7″. Ky smartphone eshte aq i mire saqe Microsoft-i vendosi te anashkaloj direkt versionet 1 deri ne 6 dhe hodhi ne treg 7-ten. Nqs Google Android eshte tek versioni 2, dhe Iphone eshte akoma tek i 4-ti, Windows-it t’i marrin te keqen se eshte tek i 7-ti.

Do ankohet dikush: “Windows Phone 7 s’ka as copy-paste, as multi-tasking!”

Pergjigjja eshte shume e thjeshte: S’ja ka pare hajrin njeri as te pares as te dytes! (ma do mendja mua)

Nejse, celulari i pare i Microsoftit, Kin, qe i kushtoi kompanise 1 miljard dollare, deshtoi brenda 6 javesh. Ky i dyti (dmth i shtati) do dominoj tregun! Per kete jam i sigurte (..packa se po u kerkon programuesve te perdorin C# dhe jo C++ qe perdoret nga te gjitha platformat per te krijuar aplikacione, etj.)

Suksese Microsoft-it dhe po pres me padurim te shpetoj nga smartphone qe kam.

Llastiqe guri me poste

November 5th, 2010 • Shitje

Ngaqe tregu eshte mbushur me sherbime e produkte, eshte bere gjithnje e me veshtire per te vecuar produktin/sherbimin tend.  Sidoqofte, kompani te ndryshme provojne metoda nga me interesante per te terhequr vemendjen dhe rritur efikasitetin.

Tek po kontrolloja kutine time postare ne pune gjeta nje zarf portokalli qe kishte vetem emrin tim.  Nuk kishte as emer as adrese derguesi.  E hapa, dhe shoh qe brenda kishte nje pale llastiqe guri dhe nje kartele te bardhe me shenimin: “Take it back, Gjergj!” (merre mbrapsh) dhe nje adrese interneti me emrin tim (shih foton).

Ne fillim po mendoja mos ishte ndonje shaka pune.  Vendosa te shkoj ne adresen e internetit.  Adresa me dergoi ne nje si tip libri vizatimor ku tregonte per veshtiresite qe has une ne treg si manaxher marke, ku konkurroj me njerez qe kane buxhete me te medha se une, apo mbeshtetje me shume se une, ose me teper njohuri se une.

Tek kaloja nga nje faqje ne tjeter, vizatimet me tregonin se si mund te “luftoja” ne treg me nje sherbim te ri qe ofronte kompania e cila me dergoi zarfin me llastiqet.    Ky produkt do shpejtonte rezultatet e mija ne treg dhe si rrjedhim do rifitoja tregun.  Prandaj edhe llastiqet (..pershpejtim objekti) dhe “take it back” (rifitim tregu).

5 minuta pasi pash faqjen, me merr ne telefon nje perfaqesues i kompanise i cili kishte pare qe une hyra ne internet per te pare faqen dhe po me merrte per te diskutuar mbi produktin.

Strategjia qe perdoren mu duk teper efikase dhe e vecante.  Nganjehere, vetem thjesht kreativiteti i dikujt per te te shitur dicka te ben te zgjedhesh ate ndaj dikujt tjeter, pavaresisht produktit.

Reklama e re e Barbie mundohet te frymezoje femrat

October 28th, 2010 • 1 comment Brandim, Reklamim

Pavaresisht se u be nja 2.3 vjet qe nuk luaj me me kukullat Barbie (ndosha 2.5 vjet, s’e mbaj mend mire) ,  vazhdoj te ndjek zhvillimet me kete produkt 50-vjecar nga kompania Matell.  Ajo qe me duket interesante, eshte menyra se si Matell vazhdimisht mundohet te inovoj produktin duke krijuar nje lidhje emocionale midis nje kukulle plastike dhe aspiratave te femrave.   Ketu fillon edhe ironia per mua, tek “lidhja emocionale” me materialin plastik.

Reklama me poshte u sugjestionon femrave te behen cfare te duan, te aspirojne dhe inspirohen nga femra te tjera qe kane arritur te behen pilote, inxhiniere, balerina ..etj.

Reklama ka disa qellime:
1) Te shesi 1001 versionet e Barbie (qe nga Barbie shtepijake ..deri tek Barbie minatore)
2) Te krijoj pershtypjen tek prinderit qe Barbie eshte model i mire per vajzat e tyre te vogla (sidomos ajo me minifund dhe cizme te gjata qe vjen e kompletuar bashk me shtyllen dhe cigaren ne dore ..nejse, po devijoj nga tema.)

Si prind (..i ardhshem) nqs dua te frymezoj femijen time te behet dicka, do e bej nepermjet librave dhe personave reale qe vertet frymezojne me arritjet e tyre.  Nje cope plastike $5 nuk mund te behet kurre modeli perfekt, pavaresisht sa miljona dollare harxhon kompania ne reklama per t’ia arritur ketij qellimi.

Brandimi i semundjeve per te shitur ilace

October 11th, 2010 • 7 comments Brandim, Marketing, Shitje

Ne qofte se do te kuptosh menyren se si marketohen ilacet sot, hidhi nje sy librit “Propaganda,” botuar me 1928-ten nga Edward Bernays, babai i PR-it modern.

Per Bernays, relatat publike (PR) nuk kishte te bente shume me shitjen e dickaje, por me krijimin e nje situate qe te kerkon te blesh dicka.  Kur ky i fundit shiste piano per firmen Mozart, per shembull, nuk harxhonte kohen duke reklamuar neper gazeta.  Perkundrazi, Bernays bindte gazetaret te shkruanin artikuj rreth nje trendi te ri: Njerezit e sofistikuar kane filluar te caktojne nje dhome te vecante ne shtepine e tyre si dhoma e muzikes.  Ne momentin qe bleresi ne fjale cakton nje dhome ne shtepine e tij si “dhoma e muzikes”, eshte natyrale qe do kete nevoje per nje piano.  Dhe kjo do i duket si idej e vet.

Ashtu sic Bernays shiste piano rreth 100 vjet me pare, marketeret farmaceutik shesin ilace duke shitur fillimisht semundjet qe kurohen nga keto ilace.  Ne fakt, shprehja e momentit eshte “brandimi i semundjes.”

Te brandosh nje semundje, do te thote qe te ndryshosh opinionin publik ne menyre qe te behet semundja sa me e pranueshme apo normale nga publiku.   Paniku akut, semundja e acidit ne stomak, probleme me seksin, sindroma e mizave ne kembe, bipolariteti, fshikeza hiperaktive, madje edhe depresioni klinik; te gjitha keto kondita shiheshin si probleme te rralla para se marketingu ti brandonte.

Ne momentin qe nje semundje behet e pranueshme nga publiku, nuk eshte me e nevojshme te bindesh njerezit te blejne ilace per te kuruar konditen.    Ne fakt, njerezit do fillojne te mendojne se kane nevoje per ilacin ne fjale.

Brandimi I semundjeve funksionon shkelqyshem ne dy raste te ndryshme.  I pari eshte rasti I “turpit”.    Per shembull, kur kompania Pharmacia hodhi ne treg ilacin Detrol ne fund te viteve 1990, ky ilac ndihmonte ne parandalimin e urinimit te pakontrolluar.  “Pacientet” e kishin te veshtire ti thonin doktorit qe urinonin neper pantallona nga qe u vinte turp.

Pharmacia e ribrandoi konditen duke e quajtur “fshikeza hiperaktive.”  Nese kondita fillimisht sugjestiononte qe vetem te moshuarit kane problemin ne fjale, ribrandimi I ri e ben publikun te mendoj qe kjo eshte simptome qe ndodh ne te gjitha moshat.    Per t’u diagnostikuar me “fshikez hiperaktive” mjafton ti thuash doktorit qe shkon ne banjo shpesh.

Zevendes Presidenti i Pharmacia, Neil Wolf, e shpjegoi strategjine e ribrandimit ne nje prezantim ne 2002 te titulluar “Pozicionimi i Detrolit: Krijimi i nje Semundje”.  Me shpikjen e semundjes “fshikeza hiperaktive”, Pharmacia krijoji nje treg prej 21 miljon pacientesh te mundshem.

Kandidate te mire per ribrandim, jane ato kondita ku eshte e mundshme te bindesh nje mori njerezish se jane duke vuajtuar, dhe nuk jane te vetem.  Per shembull, me 1999, FDA (Administrata e Ushqimit dhe Ilaceve) aprovoi anti-depresantin Paxil per te kuruar semundjen e “Social Anxiety Disorder” (panikut ne situata sociale) ..ose sic njihej me pare “te qenurit i turpshem.”

Ne menyre qe te bindnin njerezit e turpshem qe vuanin nga nje kondite qe ka nevoj per kurim, GlaxoSmithKline, prodhuesi I Paxil, punesoi firmen e PR, Cohn & Wolfe.   Cohn& Wolfe krijoi nje fushate te quajtur “Imagjino sikur te kesh alergji ndaj njerezve” e cila ishte sponsorizuar nga nje grup i quajtur “Social Anxiety Disorder Coalition.”

Glaxo gjithashtu punesoi figura te famshme ku i paguante te permendnin ne intervista te ndryshme per problemin qe kishin me “social anxiety disorder.”  Gjithashtu, kompania ne fjale rekrutoi psikologe akademike dhe I dergoi ne 25 tregjet me te medha ne Amerike te jepnin fjalime mbi temen e “social anxiety disorder.”

Rezultatet ishin te paimagjinueshme.  Gjate 2 vjeteve te pare te Paxilit ne treg, nje kerkim me media jepte vetem 50 rezultate ose referenca rreth termit “social anxiety disorder.”   Nje kerkim pas fushates rezultonte ne miljarda referenca.

Brenda 2 vjetesh, Paxili renditej ne 7 ilacet me fitimprurese, dhe Cohn & Wolfe fituan cmim si fushata me e mire PR e vitit 1999.  Sot, “Social Anxiety Disorder” renditet ne vend te 3-te si semundja mendore me e perhapur ne bote.

Sigurisht, eshte e veshtire te brandosh nje semundje pa ndihmen e mjekeve.  Prandaj edhe kompanite rekrutojne mjek te ndryshem te flasin apo te shkruajne rreth semundjeve qe duan te prezantojne ne treg.   Gjithashtu, nese mjeket ne fjale pak a shume mendojne se semundja mund te jete e rrezikshme, kjo ndihmon ne kredibilitetin e mesazhit.

Kur AstraZeneca hodhi ne treg Prilosec (dhe me pas Nexium) per djegije stomaku, per shembull, e ripozicionoi djegijen e stomakut si “semundja e refluksit gastrointestinal” ose GERD (sic njihet ne anglisht). Dhe ne te njejten kohe, financoi kerkime shkencore qe te tregonin konsekuencat shkaterruese qe ka kjo “semundje” nese nuk e parandalon.

Sikur te ishin ilacet te pademshme, brandimi I semundjeve nuk do ishte problematik.  Por nuk ka ilace qe nuk shkaktojne deme.  Per shembull, Detrol shkakton humbje memorje ne te moshuar.  Paxil te ben  te varur ndaj ketij ilaci.  Gjithashtu vjen me nje shenim qe shkruan se shkakton vetvrasje tek femijet dhe adoleshentet.  Cdo ilac vjen me komplikime, qe fushatat e brandimit i fshehin.

Artikulli i mesiperm eshte shkruar nga Dr. Carl Elliot MD.   Perkthimin nga anglishtja e bera direkt, keshtu qe mos me shani per gabime gramatikore e drejtshkrimore.

Gjergji

A eshte mbi-ekspozuar Roger Federer? (video)

October 4th, 2010 • Marketing, Reklamim

Para nja 3 muajsh, Roger Federer me ne fund firmos nje kontrate me kompanine e cokollates Lindt per t’u bere zedhenesi i kompanise.  Meqe te dy jane nga Zvicera dhe Federer eshte teper i apasionuar pas kesaj cokollate, u duk e arsyeshme qe te dy te bashkepunonin.

Mirepo, si me cdo lloj mbeshtetje produkti nga njerez te famshem, sa me shume ekspozohen figurat publike, aq me shume u bie vlera persa i perket aftesive per t’u bere te besueshem per konsumatoret.    A eshte mbi-ekspozuar Federer?

Federer – Lindt

Federer – Reklame per Nike

Federer – Reklame per Netjets

Federer – Reklame per ESPN

Federer – Reklame per Rolex

Federer – Reklame per Gillette

Federer – Reklame per Wilson

Not so Smart

September 26th, 2010 • Brandim, Shitje

Tek po ecja ne aeroport per t’u kthyer ne Boston, hyra ne nje dyqan te vogel dhe mora nje shishe uji Smart Water nga Glaceau. U afrova drejt banakut dhe shitesi m’u drejtua: “…$4.99 per ate shishe uji.”

Nje grua qe kisha prane, zgurdulloi syte dhe ma pret: “Vetem budallenjt paguajne $4.99 per nje shishe uji; qe ironikisht quhet Smart Water!”

Sigurisht aty m’kerceu!

“Me fal; leket e tua po harxhoj une?! Po m’u tek me hedh $4.99 ne plehra, do i hedh!”

E kam te qarte qe eshte cmenduri te paguash 5 here me shume se c’duhet per dicka. Por para se te me gjykoni mua, mendoni per ate canten Louis Vuiton apo Gucci per te cilen keni hequr menjane 2 muaj rroge per ta blere.